Ongeveer een jaar geleden schreef Sanne Roemen hier op haar weblog al over alternatieve manieren voor bands om het internet succesvol in te zetten. Terecht waarschuwt zij voor de wurgcontracten met de platenmaatschappijken en met de Buma Stemra.
Het Internet heeft de muziekindustrie inderdaad behoorlijk op zijn kop gezet en het lijkt erop dat de platenmaatschappijen hun langste tijd hebben gehad. Gevestigde namen, zoals onlangs Radiohead geven hun muziek weg of laten gebruikers betalen wat ze ervoor over hebben. Kan best zijn dat ze daarmee al snel meer verdienen dan via de platenmaatschappijen, want van de opbrengsten van cd’s komt vrijwel niets bij de artiest terecht. Sommige bands, zoals de metalband Throwdown roepen openlijk op om mee te helpen aan de ondergang van de platenmaatschappijen en de muziek te “stelen” en de band te steunen door naar concerten te komen en merchandising te kopen, zoals t-shirts.
Een ander initatief is We7. Hier kun je ook gratis muziek aanbieden en downloaden. De artiest wordt betaald uit advertentieboodschappen die tijdens de download worden vertoond. Nog een belangrijke ontwikkeling is de Creative Commons muziek. Hierbij wordt muziek gratis beschikbaar gesteld onder vrije licenties. Creative Commons muziek kun je o.a. vinden bij Jamendo.
Bekende bands die al doorgebroken zijn, kunnen marketing en verkoop via hun eigen website doen; voor onbekende artiesten ligt dat anders maar ook voor hen komen er steeds meer mogelijkheden. Een relatief nieuwe mogelijkheid is Sell a Band, een initatief van de Nederlander Pim Betis.
Via Sell a Band kunnen artiesten een CD opnemen als er genoeg mensen zijn gevonden die in ze willen investeren (believers). In totaal moet er $ 50.000,– worden ingezameld en iedereeen kan voor $ 10,– een aandeel kopen. Daarvoor krijgen zij een CD en ook een deel van de opbrengsten van de site. Die inkomsten komen uit advertenties en uit de verkoop van muziek via de site. Alle opbrengsten worden gedeeld tussen SellABand, de “believers” en de artiest. Kortom, een win-win-win situatie, zou je op het eerste gezicht zeggen.
Toch een paar kanttekeningen:
Het is mij niet duidelijk in hoeverre de artiesten zeggenschap hebben over de besteding van het bedrag van $ 50.000,–. Ik zou me kunnen voorstellen dat artiesten liever gebruik maken van eigen kontakten, voor wat betreft opname studio’s, producers, managers of drukkerijen of kiezen voor bijvoorbeeld geen producer of manager. In dat geval zou het bedrag ook een variabel bedrag kunnen zijn, waarbij de artiesten zelf bepalen wat er voor hen nodig is. In de Faq van SellaBand staat weliswaar dat artiesten eigen bedrijven mogen aandragen, maar ook wordt op diverse plaatsen verwezen naar de zogenaamde Title Agreement.
Na nog wat onderzoek heb ik de Title Agreement gevonden en daarin staat het volgende:
SellaBand will solely decide how, but after consulting the Artist, in which recording studio the Recordings will be made. Besides, SellaBand shall solely appoint the sound producer, an A&R manager and other persons which could be involved in the recording process. The Artist shall, only if this is reasonably necessary, repeat each work to be recorded until SellaBand reasonably considers that a Recording has been produced which is a suitable version in all
respects, both artistically and technically sound.
Daar staat dus gewoon dat SellaBand bepaalt wat er gebeurt..
Als ik verder lees in de Title Agreement schrik ik toch wel wat. Daar staat namelijk ook:
During the term of this Agreement the Artist is entitled to perform for promotional purposes for the Believers and others. As long as the Recordings have not been finalized, the Artist is however not entitled to make recordings for radio, television, or film without the prior written approval of SellaBand
Geen radio, tv of flm dus, zonder toestemming van SellaBand.
Hoe zit het met de contracten tussen de artiest en de A&R manager of de producer? Ook hierover wordt ik op de site van SellaBand niet veek wijzer. Wel wordt er gezegd dat wanneer het bedrag gerealiseerd is, er een A&R (artist and repertoire) manager wordt toegewezen maar niet wat hier de bevoegdheden en rol van zijn.
Hoe zit het met de rechten op de muziek. Dit lees ik daarover in de voorwaarden:
- All rights related to the CD tracks, including intellectual and industrial property rights like copy- and neighbouring rights and Master rights, shall exclusively be vested in SellaBand, in accordance with the terms and conditions of the Title Agreement. Besides, Recording, Reproduction and Exploitation will take place in accordance with the Title Agreement.
- All publishing rights related to the CD tracks shall exclusively be vested in SellaBand, in accordance with the terms and conditions of the Publishing Agreement.
Kortom SellaBand doet mij dan ook nog steeds sterk denken aan een platenmaatschappij. Het is goed dat muzikanten niet meer afhankelijk zijn van de gratie van een platenmaatschappij voor het opnemen van een CD, maar ook SellaBand hanteert een strak keurslijf.
Conclusie:
Onder invloed van internet staat de muziekwereld ondertussen toch wel op zijn kop en beginnende bands en artiesten doen er goed aan om zich vooraf goed te informeren over alle nieuwe mogelijkheden. Daarbij blijft het oppassen met wat er gebeurt met de rechten op de muziek en de vrijheid van de artiest.