Wat er mis is met de copyright wetgeving in onze digitale tijd
Gisteren had ik een korte discussie met Maria Genova (Genova2) op Twitter naar aanleiding van haar ontsteltenis over het voornemen van Groen Links in het nieuwe concept- verkiezingsprogramma om het copyright te beperken tot 10 jaar. Maria Genova is schrijfster van boeken met de tot de verbeelding sprekende titels: “Man is stoer, vrouw is hoer” en “Communisme, sex en leugens“. Ook is ze bestuurslid van enkele auteursrechtenorganisatie. Ons gesprek eindigde met haar opmerking dat ze nooit echt star is en bij goede argumenten bereid is van mening te veranderen.
Nou, maar eens proberen dan..
Geschiedenis en aanleiding van onze copyrightwetgeving:
Onze huidige copyrightwetgeving dateert uit een tijd van ver voor de digitale wereld waar we nu in leven, namelijk uit 1912. Vanaf die tijd is het copyright eigenlijk voortdurend verlengd tot naar op dit moment maar liefst 70 jaar na de dood van de maker..
De reden voor het invoeren van copyright was om makers van werken de gelegenheid te geven te bepalen hoe en tegen welke prijs hun werk gebruikt, openbaargemaakt en verspreid mag worden.
De technische ontwikkelingen en de gegroeide praktijk:
De technische mogelijkheden om werken van anderen te verspreiden of openbaar te maken waren lange tijd beperkt en de kosten waren vaak hoog, waardoor de copyright regeling in de praktijk tot weinig problemen leidde. Dat veranderde al met de komst van het kopieerapparaat en later het cassettebandje en daarna de cd. Hier kwam veel verzet tegen en uiteindelijk zijn er heffingen ingevoerd op dit soort van “gegevensdragers” waarvan een deel naar de makers ging.
In de commerciële muziekwereld is het ondertussen normaal geworden dat artiesten hun copyright afstaan aan platenmaatschappijen. Een schijntje van de opbrengsten komt nog maar bij de makers zelf terecht. De platenmaatschappijen fungeren eigenlijk als een soort bank voor de artiest; ze stellen geld beschikbaar voor de opnames van cd’s, videoclips e.d. en de artiest betaald die lening af door middel van het inleveren van zijn rechten. Bij succesvolle artiesten worden deze leningen dan ook met enorme “woekerrentes” terugbetaald.
De komst van het Internet:
Met het Internet zijn we op een punt gekomen waar het huidig copyright niet meer houdbaar is. Ook artiesten zelf lopen nu tegen de beperkingen aan die hun op worden gelegd door hun platenmaatschappijen. Zo mogen ze op hun eigen websites soms niet eens hun eigen muziek of videoclips laten zien of horen. Ook laten platenmaatschappijen geregeld werk van YouTube weghalen vanwege schending van het copyright.
Maar veel nieuwe artiesten breken door, niet dankzij platenmaatschappijen, maar juist doordat hun filmpjes op YouTube, die via sociale netwerken, zoals MySpace, Hyves of Twitter verspreid worden en waardoor een trouwe schare aan fans ontstaat. Geld verdienen doen ze door middel van optredens, verkoop van merchandising en op allerlei andere creatieve manieren. De muziek is eigenlijk hun promotie-artikel geworden en de kosten van reprodcutie en verspreiding zijn terug gebracht naar praktisch nihil.
De muziek zelf vaart er wel bij; er schijnt nog nooit zoveel muziek gemaakt te zijn als tegenwoordig en ook de totale omzet van de industrie stijgt.
Maar ondertussen voeren de tussenpersonen, zoals platenmaatschappij en rechtenorganisaties de druk op de politiek op om er voor te zorgen dat deze technologische ontwikkelingen tot stilstand komen, dat downloaden illegaal wordt, mensen van internet worden afgesloten en er hoge boetes of gevangenisstraffen komen voor de mensen die zich hier “schuldig” aan maken. Dit zijn voor een groot deel de fans van de artiesten..
Een probleem daarbij is dat willen we dit allemaal controleren dat tot een enorme bureaucratie zou leiden en schending van de privacy van de Internetters. Hoe wil men bijvoorbeeld aantonen wie er in een gezin aan het downloaden is geweest en wie niet? Ook zal blijken dat het in de praktijk onmogelijk is om dit te doen omdat er genoeg manieren zijn om monitoring van internetverkeer tegen te gaan. Een groot deel van het verkeer zal dan “ondergronds” gaan.
Conclusie:
Mijn stelling is dat de huidige copyrightwetgeving onhoudbaar is omdat die zowel de makers als internetters onnodig beperkt, de technologische ontwikkelingen tegenhoudt en een groot deel van de bevolking criminaliseert. Het Internet biedt genoeg mogelijkheden om andere verdienmodellen te ontwikkelen, waar juist de makers zelf van kunnen profiteren. Er zijn inmiddels al taltijke voorbeelden, één daarvan is dit concept wat door Techdirt is ontwikkeld: CwF+RtB: Connect with Fans (CwF) and give them a Reason to Buy (RtB). Met dit soort initatieven zal het voor de tussenpersonen en rechtenorganisaties allemaal wat minder worden en sommige zullen misschien zelfs uitsterven, maar is dat erg? Uiteindelijk gaat het toch om de maker en de fans.
Tot slot: Ik heb dit vooral geschreven aan de hand van het voorbeeld van de muziekindustrie omdat ik daar relatief het meeste van weet, maar hetzelfde geldt naar mijn idee ook in meer of mindere mate voor boeken en films. Zo zijn veel boeken niet meer verkrijgbaar omdat ze niet meer gedrukt worden. De rechtenhouders (uitgevers) zien geen brood meer in herdruk, maar behouden wel het copyright. De schrijver van het boek mag dan bijvoorbeeld niet zomaar zijn eigen boek bijvoorbeeld via gratis of betaalde e-book uitgave ter beschikking stellen aan de mensen die het nog wel graag zouden willen lezen.
Veel cultuur is hierdoor helemaal niet meer toegankelijk en dat kan toch nooit de bedoeling zijn geweest ..
