Gisteren werd Julian Assange, het gezicht van klokkenluiderssite  Wikileaks beschuldigd van verkrachting in Zweden.  Hij zou maar liefst twee vrouwen in een week verkracht hebben en er was een arrestatiebevel  tegen hem afgegeven.

Oorspronkelijk verscheen het bericht in een Zweedse tabloid en natuurlijk verspreidde het bericht zich als een lopend vuur over Twtter, kranten en TV, Maar in de loop van de dag werden het arrestatiebevel en de beschuldiging van verkrachting  ineens ingetrokken..

Wikileaks staat de laatste tijd ontzettend in de belangstelling, o.a. vanwege het lekken van the collateral murder video en de Afghanistan documenten. Niemand weet precies hoe Wikileaks werkt en wie of hoeveel mensen eraan meewerken; Julian Assange dient als de kop van jut, maar hij is zeker niet in zijn eentje Wikileaks.

Wat ik wel weet is dat het slimme mensen zijn, die weten wat ze doen en die ook weten hoe overheden mensen soms mensen proberen te dwingen tot het geven van informatie. Wikileaks heeft waarschijnlijk daarom een tijdje geleden een encrypted (sterk beveiligd) en enorm groot bestand online gezet, wat ze “insurance” hebben genoemd. Iedereen kan het bestand downloaden, maar niemand kan het lezen, tot Wikileaks het wachtwoord geeft.

Tot die tijd kunnen overheden en anderen, die dat gelek niet uit komt natuurlijk wel proberen om Wikileaks een slechte naam te bezorgen. Het is nogal wat om beschuldigd te worden van verkrachting. Al is de beschuldiging weer ingetrokken, toch is de naam van Julian beschadigd.  Ook wordt Wikileaks er door het Pentagon van beschuldigd dat het levens van Afghanen in gevaar brengt door het vrijgeven van documenten, waarin namen van mensen staan die samenwerken met de bezetters. Wikileaks heeft het Pentagon de kans gegeven om de documenten te screenen, maar die heeft dat geweigerd (voor meer info hierover, zie de links onder dit artikel).

Goed, niet iedereen is dus blij met Wikileaks. Ik wel. In een tijd waarin we oorlogen voeren op grond van leugens en waarin in het diepste geheim verdragen, zoals Acta worden voorbereid, die onze burgerrechten aantasten en waarin, zoals ik deze week al schreef, eigenlijk geen sprake  is van een democratie,  hebben we dappere initiatieven als Wikileaks, hard nodig.

Ik hoop dat meer mensen zich dit gaan realiseren. Wikileaks is er voor ons en doet wat overheden eigenlijk zouden moeten doen, namelijk openheid geven over wat ze doen met het geld wat wij aan ze betalen. Meer transparantie zorgt voor minder kans op corruptie, meer democratie en betere overheden.

Tot slot nog wat informatieve links:

Wikileaks Lawyer says Pentagon given acces to unpublished files

Why won’t the Pentagon help Wikileaks redact documents?

Wikileaks and the pursuit of Truth – Knowledge takes over in 2010

Wikileaks Afghan War Diary with the Insurance File

Wired on the Insurance File

Julian Assange wins Sam Adams Award for Integrity

(Sam Adams Award – Wikipedia)

Op de site van Vrij Nederland las ik dit artikel. Je kunt het het beste zelf even lezen, maar voor wie daar geen zin in heeft, zal ik het even kort proberen samen te vatten.

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) doet onder leiding van Pieter Winsemius onderzoek naar de kloof tussen burger en overheid. Zij komt tot de conclusie dat er in Nederland vier groepen burgers te onderscheiden zijn:

1. De hoogopgeleide burger, die braaf de Volkskrant en het NRC leest, lid is van een omroep en boodschappen haalt bij Albert Heijn en niet bij de Lidl. Zij voelen zich nog aangesproken door de gevestigde politiek en de landelijke partijen rekruteren actieve leden nog vrijwel alleen uit deze groep.
2. De volgzame burgers; de wat oudere, van nature gezagsgetrouwe plattelander die vroeger meestal op het CDA stemde, maar voor wie dat nu niet meer vanzelfsprekend meer is. Zij kunnen het tempo van de modernisering niet meer bijbenen en haken af.
3. De overvraagden, de lageropgeleiden in steden, die het gevoel hebben dat ze niet meer kunnen voldoen aan de eisen die aan hen worden gesteld. Ze zitten klem tussen een kosmopolitische elite die op hen neerkijkt en de migranten die naar hun idee te veel aandacht krijgen. Dit is de groep waaruit eerst de LPF en nu de PVV een groot deel van zijn aanhang rekruteert.
4. De pragmatische burgers. Mensen die op het eerste gezicht niets te klagen hebben, maar  belangstelling voor de traditionele politiek verloren hebben. Ze maken zich hoogstens nog druk over hun parkeervergunning die niet wordt verlengd of de sluitingstijd van de cafés in hun buurt. Als ze problemen hebben, zoeken ze zelf wel naar een oplossing. Facebook en Twitter zijn voor hen veel belangrijker dan de PvdA en GroenLinks. Het is deze groep die wel eens de toekomst van het land zou kunnen bepalen.

Alleen de eerste twee groepen zijn  volgens Winsemius nog een beetje bij de les. Maar uit onderzoek van het bureau Motivaction blijkt de groep plichtsgetrouwe en verantwoordelijke burgers, waar iedere minister van droomt,  eigenlijk alleen nog onder de oudere genaratie voor te komen. Onder de jongste generatie vormden de pragmatici en overvraagden met elk veertig procent veruit de grootste groepen. Kortom: als je niet oppast, is de toekomst aan degenen die op de gevestigde politiek zijn afgeknapt. Winsemius noemt dit vanuit democratisch oogpunt een nachtmerrie.

Tot zover de samenvatting. Nu de analyse en dat is een stuk lastiger..

Ten eerste valt het mij op dat de overheid blijkbaar helemaal niet op democratie zit te wachten. Democratie betekent letterlijk “heerschappij door het Volk” en in Nederland is om praktische redenen gekozen voor een representatieve democratie, waarbij de volksvertegenwoordigers geacht worden ons te vertegenwoordigen.  Maar uit de  omschrijving van de doelgroepen blijkt dat de overheid eigenlijk vooral over ons wil heersen en dat wij geacht worden braaf en volgzaam achter ze aan te hobbelen.

De overheid stelt in dit onderzoek vooral zichzelf centraal, in plaats van ons, die zij horen te dienen. Zij doet alsof wij het probleem zijn en niet zij.

Ik pas ook in geen enkele groep en ik denk dat er veel meer zijn, die dat ook hebben. Zo ben ik redelijk hoog opgeleid, maar lees ik bewust amper kranten meer, heb ik mijn lidmaatschap van de omroep opgezegd, ben ik geen lid van een politieke partij en doe ik de meeste boodschappen bij de Lidl. Het Internet is voor mij belangrijker dan politieke partijen  en ook dan de televisie of de krant. Ik geloof dat  het delen van kennis en ervaring met iedereen en alles enorm wordt belemmerd door het toekennen van monopolies aan bedrijven, in de vorm van patenten, zoals de overheid doet.

Via Internet ben ik er namelijk achter gekomen dat de overheid vaak tegen ons liegt en dat de overheid en onze wetgeving sterk beinvloed wordt door lobby’s van multinationals  en over dat soort dingen lees of hoor je meestal weinig in de traditionele media. Ik had ook liever gehad dat de media gewoon hun werk deden, want eerlijk gezegd kost het best veel tijd om het zelf uit te zoeken. Maar helaas..

Gelukkig ben ik niet alleen, al voelt dat soms wel zo. Maar kijk maar eens naar Wikileaks en Techdirt of in Nederland naar Bits of Freedom en naar de Internationale Piraten Partij beweging. Steeds meer mensen ontdekken dat de overheid niet voor ons werkt, maar vooral voor “big business”. Ik weet niet eens of dat bewust is of onbewust, maar als het onbewust is, dan is het tijd om wakker te worden overheid en als het bewust is, dan is het tijd om ermee te stoppen.

Ga je nieuw beleid ontwikkelen, dan doe je dat niet meer met bedrijven die je uitnodigen voor allerlei gezellige feestjes, congressen, seminars en reisjes, maar eerst en vooral met de mensen waarvoor je aan het werk bent en die jou gekozen hebben.

Voor een democratie hebben we echt veel meer nodig dan het eens in de vier jaar een hokje roodkleuren en het goede nieuws is, dat het Internet dat ook mogelijk maakt. Kortom, overheid doe er wat mee en houd op ons in hokjes te stoppen en ons als vijand te zien.. Ga vooral niet het Internet censureren want die strijd kun je niet winnen en daarmee vervreemd je ons nog meer van jou. Luister naar ons en werk voor ons, zoals dat bedoeld is in een democratie.

Tenslotte; een Eye-opener als je wilt weten hoe bijvoorbeeld de oorlogsindustrie werkt, kijk dan eens de documentaire: Why We Fight.

Het was te verwachten. De lastercampagne tegen Wikileaks is begonnen en zelfs Reporters Without Borders en Sargasso doen eraan mee. Een beschamende vertoning.  Wikileaks doet niks neer of minder dan het online zetten van naar haar gelekte documenten en als de zichzelf journalist noemende “professionals” hun werk hadden gedaan, hadden we Wikileaks niet nodig gehad.

De journalistiek is er o.a. om de overheid in de gaten te houden, maar faalt daarin al jaren jammerlijk en daardoor steunen en voeren we nu oorlogen onder valse voorwendselen. Vanavond zag ik in het journaal ook weer een item over Wikileaks en daarin werd doodleuk gesteld dat Wikileaks als een bedreiging wordt beschouwd voor de veiligheid van de VS. Zonder enige kritische noot, zonder enige waardering voor al het materiaal wat Wikileaks gratis levert aan de “onafhankelijke pers”.

Duik er eens in, zou ik zeggen. Dat is jullie werk. Ik heb zelfs nog niet één naam van een Afghaan zien opduiken die in gevaar zou zijn gebracht door de gepubliceerde documenten. Ook heb ik nog nergens een deugdelijke analyse gezien van zelfs maar een deel van de documenten. En dan nu, meegaan in het zwart maken van Wikileaks!. Blame the messenger..

Ga je schamen onafhankelijke pers of geef anders maar gewoon toe dat je helemaal niet meer onafhankelijk bent en dat we Wikileaks meer dan ooit nodig hebben.

Update: gave stickers die de inhoud van deze blogpost onderstrepen:

Dankzij het Internet is tegenwoordig veel gratis. Iedereen met toegang  tot Internet kan vrijwel alles kan leren wat hij of zij maar wil,  gratis software downloaden, muziek luisteren of films te kijken.

Naast dit passief gebruik, is Internet ook een platform voor het publiceren van eigen werk, zonder tussenkomst van uitgevers, platenmaatschappijen e.d. Om een boek te publiceren, moest je vroeger goedkeuring hebben van uitgevers voordat zij bereid waren om risico te nemen en je boek te publiceren. Nu doe je dat gewoon via je eigen blog en/of via Lulu. Het maken van een cd en video kostte vroeger handen vol geld, maar nu nemen mensen dat vaak gewoon thuis op en publiceren het  via YouTube, Jamendo of The Internet Archive.

Internet geeft mensen zo meer zelfstandige mogelijkheden en het vermindert sterk de afhankelijkheid van derden, zoals platenmaatschappijen en uitgevers, maar natuurlijk moet er uiteindelijk toch brood op de plank. Het brood op de plank van de platenmaatschappijen en andere tussenpersonen is geen zorg van de makers en daardoor dalen de kosten van het werk  aanzienlijk. Schrijvers van boeken en makers van cd’s houden nu zelf ongeveer maar € 1,– over van iedere verkoop en boeken en cd’s  kosten meestal iets van tussen € 15.– en € 20,–. dus dat biedt perpspectieven,

Een zo’n perspectief is nu Flattr. Bij Flattr geven mensen geld voor de dingen die ze het waard vinden. Dat kan zijn software, muziek, een boek, een blog, een video, etc. Iedere deelnemer aan Flattr doneert maandelijks een zelf gekozen bedrag en dat wordt verdeeld onder zijn of haar keuzes.  Flattr is een initiatief van een van de oprichters van The Pirate Bay, Peter Sunde en van Linus Olson.

Om mee te kunnen doen, moet je je aanmelden bij Flattr en om geld te kunnen ontvangen, moet je zelf ook minimaal € 2,– per maand aan anderen doneren. Betalen kan via PayPal of creditcard. 10% van alle donaties gaat overigens naar Flattr zelf. Flattr is deze week pas opengesteld voor iedereen; daarvoor hebben ze een tijd proefgedraaid op uitnodiging.

En werkt het? Ja, zo te zien wel. Zo zag ik dat Raphael Hertzog, een Debian ontwikkelaar afgelopen maand al € 128,10 had verdiend voor zijn project en ook Wikileaks doet al mee.

Mooi initiatief en zelf ga ik er ook maar eens mee  experimenteren. Zo staat er nu een flattr donatie knop op Open-Of-Course en ja, ook hier op Kletskous 🙂

Zag vandaag op het Journaal dat de politie zwaar overbelast is.  Als reden werd gegeven dat er zoveel grote evenementen zijn, zoals Pinkpop en de huldiging van het Nederlands Elftal en FC Twente. Nu hebben we ieder jaar Pinkpop en een voetbalkampioen, dus daar kan het niet echt aan liggen..

Waar dan wel aan?

Nou, de politie is tegenwoordig druk met het de kop indrukken van opruiende tweets. Alleen al in de regio Haaglanden zijn hier ruim 100 man voor vrijgemaakt en met resultaat!  Zeker 3 man werden aangesproken op hun Twitter-gedrag en eentje zelfs berecht. De politie is hiertoe verenigd in het project GOBI  – Gebruik Open Bronnen op Internet, een naam waar ik heel andere associaties bij heb, maar dat terzijde..

Wilt u dus niet meer zeuren over het ontbreken van blauw op straat ziet of dat er niks met uw aangifte wordt gedaan, want de politie heeft zoals u ziet echt wel belangrijker zaken aan het hoofd..

Deze week heb ik me weer opgewonden over “de groene en eerlijke pc“, een initiatief van een aantal organisaties (o.a. hetkanwel.nl en tijdschrift ODE) die zich presenteren als wereldverbeteraars, maar die zich vervolgens voor het karretje laten spannen van Microsoft en die vrije software (open source) volledig negeren. Nou ja niet volledig, want ze “gebruiken” voor hun website wel WordPress en dat is ook open source..

Als er organisaties zouden zijn die zich als eersten achter vrije software zouden moeten scharen, dan zijn het wel dit soort instellingen, maar die laten het dus afweten. Ook zij zitten ingebed in het kapitalistisch systeem en houden ondertussen de schijn op, want er is nu eenmaal markt voor “groen, eerlijk en duurzaam”

Hetzelfde geldt voor de overheid. Alle mooie woorden ten spijt over open source en standaarden, is er van invoering nog niks terecht gekomen. Sterker nog, diezelfde overheid komt nu met nieuwe inkoopregels, waarbij open source benadeeld wordt. Ook bij de overheid spelen lobby’s van grote bedrijven een enorme rol.

Draconische copyrightwetgeving (inmiddels tot 70 jaar na dood van de maker) en andere wetgeving rondom zogenaamd “intellectueel eigendom” zijn allemaal tot stand gekomen onder druk van multinationals en er wordt grof geld aan verdiend. Niet zozeer door de makers en bedenkers, maar vooral door tussenpersonen, zoals platenmaatschappijen en bedrijven die medicijnen patenteren. Stichtingen als Buma en Brein proberen onder het mom van de bescherming van de makers via rechtszaken en het lobbyen bij de overheid, de vrijheid op Internet en onze privacy kapot te maken. In feite zijn dit vooral ordinaire lobby-clubjes voor de grote platenmaatschappijen en uitgevers.

Als je je een beetje verdiept in dat soort zaken, is het behoorlijk deprimerend, maar gelukkig is er ook een steeds sterker wordende tegenbeweging die rechtstreeks ingaat tegen dit misbruik door overheden en “big business”.

Die beweging is begonnen met vrije software. In het begin van software ontwikkeling was alle software vrij: ontwikkelaars deelden ongehinderd hun software code en gebruikten die naar eigen behoefte. Totdat er bedrijven op het onzalige idee kwamen op copyright op software te claimen en dat met succes. Copyright was aanvankelijk bedoeld voor boeken, maar dat is in de loop der tijd uitgebreid naar muziek, andere vormen van kunst en later dus ook software. Dat terwijl software gewoon bestaat uit een verzameling van nullen en enen..

Toen Richard Stallman dat zag, startte hij een omgekeerde beweging. Niet copyright, maar copyleft. Hij vond dat mensen moesten kunnen weten wat software doet, in plaats van dat hun computer of printer of telefoon zou verworden tot een “black box”, waarbij alleen de software ontwikkelaar de touwtjes in handen heeft. Hij ontwikkelde daarvoor aparte licenties, die vooral de gebruikers rechten geven , hij begon met het ontwikkelen van een vrij besturingssysteem en  hij richtte de Free Software Foundation op.

De vrije- en open source software sector is inmiddels heel erg succesvol en vormt een steeds grotere bedreiging voor bedrijven als Microsoft en Apple, die bestaan van het verkopen van licenties voor gesloten software. Natuurlijk hebben Microsoft en Apple nog steeds verreweg de grootste markt in handen voor besturingssystemen, maar er zijn ook gebieden waar vrije software heeft tegengehouden dat er ook maar überhaupt een markt voor gesloten software kon ontstaan.

Zo is WordPress de meest gebruikte blogsoftware, zijn CMS-systemen als Joomla! en Drupal enorm populair, zijn Gnu/Linux en Apache dominant op de servermarkt en groeit het gebruik van Firefox en Open Office. Ik ben er dan ook van overtuigd dat dit een beweging is, die niet te stoppen is en dat gesloten software zijn langste tijd heeft gehad.

Deze beweging is niet ontstaan dankzij bedrijven en ook niet dankzij de overheid. Hij is ontstaan door een erg slimme gast, die erin geslaagd is om heel veel andere slimme gasten mee te krijgen. Deze mensen delen elkaars kennis en  werk, bouwen daarop voort en maken daardoor een steeds beter product. Dat product wordt door steeds meer mensen gebruikt, ook niet-ontwikkelaars en ook zij raken vaak enthousiast. In het begin zijn veel mensen vooral verbaasd dat de software gratis is en het toch prima werkt. Later komen ze vaak steeds meer onder de indruk van wat het delen en hergebruiken van elkaars werk op kan leveren en gaan ze meewerken.

Bijvoorbeeld door het schrijven van handleidingen, het ontwikkelen van artwork, het melden van bugs, het doorgeven van wensen, het geven van presentaties, het promoten van vrije software op blogs, het organiseren van bijeenkomsten, etc. In tegenstelling tot wat veel mensen denken gaat het bij vrije software niet alleen maar om “liefdwerk, oud papier”, maar werken er ook grote bedrijven aan mee, zoals RedHat, Canonical (Ubuntu) en bijvoorbeeld Aquia (Drupal). Ook kleinere bedrijven zoals bijvoorbeeld in eigen huis Mingos richten zich op het ondersteunen van vrije software voor bedrijven en particulieren.  Er wordt dus geen geld verdiend met het verkopen van software, maar wel met het leveren van ondersteuning.

Wat dit voor mij duidelijk heeft gemaakt is dat mensen zelf de touwtjes in handen kunnen nemen en onafhankelijk van de overheid of grote bedrijven samen heel veel kunnen als ze bereid zijn om kennis te delen en die niet te claimen en op te sluiten, ook al geeft de wet daar de mogelijkheid toe. Het is voor ons en door ons en verder hebben we niemand nodig..

Ook anderen zijn geïnspireerd door de vrije software beweging; zo startte Lawrence Lessig de Free Culture beweging (Creative Commons), waarbij creatief werk op dezelfde manier kan worden gedeeld als software en natuurlijk de open encyclopedie Wikipedia van Jimmy  Wales. Ook mensen die niks weten van vrije software begint het op te vallen dat de copyrightwetgeving toch wel erg irritant is als het gaat om  het delen en remixen van cultureel werk.  Zo mag je niet eens een filmpje op YouTube zetten waarop je kind “Happy Birthday to you” zingt omdat dat lied onder het copyright van Warner valt..

Steeds meer mensen ergeren zich aan de kruistochten van Brein, die zogenaamd uit naam van de makers probeert om websites, zoals de Pirate Bay waar mensen bestanden met elkaar delen, ontoegankelijk te maken en daarmee het Internet te censureren.  Het is een bij voorbaat verloren strijd, maar toch kan die veel mensen veel ergernis en ook geld kosten. Zo heeft een rechter deze week uitgesproken dat providers The Pirate Bay niet hoeven te blokkeren en dat ze eerst maar moeten proberen om individuele gebruikers te vervolgen. Ziggo heeft in die rechtzaak al gezegd dat ze best bereid zijn om de NAW-gegevens van hun abonnees die The Pirate Bay gebruiken door te geven aan Brein.

Ik vind dat wat je doet op het Internet privé hoort te zijn; dit zou net als het briefgeheim geregeld moeten zijn in de Grondwet. Niemand heeft er iets mee te maken wat je in je eigen huis of op je eigen computer doet, tenzij er een gegronde verdenking is van strafbare feiten. Dan moet dat doorgegeven worden aan de politie en dan kunnen die een onderzoek starten. Het doorgeven van NAW-gegevens door providers aan private organisaties zoals Brein en Buma is een schandalige schending van de privacy en van de mensenrechten en de wetgever zou hier tegen op moeten treden..

De wetgever doet dat niet en kiest eerder de kant van de multinationals. Daarom is het ook goed en noodzakelijk dat er nu initiatieven zijn als:

Wikileaks:

Hier kunnen mensen (klokkenluiders) anoniem informatie vrijgeven.

BigWobber:

Een Nederlands initatief van journalist Brenno de Winter om actief gebruik te maken van de mogelijkheden van de Wet Openbaarheid van Bestuur.

The Pirate Party:

The Pirate Party is ontstaan in Zweden en heeft inmiddels ook zitting in het Europees Parlement. De Zweedse Piratenpartij is geweldig bezig. Zo hebben ze besloten om de website van The Pirate Bay te hosten via het Zweedse Parlement. Parlementsleden genieten onschendbaarheid en daardoor hopen ze een veilige haven aan The Pirate Bay te kunnen bieden. Ook gaan ze nu een eigen Internet Provider oprichten, die de gebruikers anonimiteit garandeert. Het motto is ontleend aan de vrije software en hackers beweging:

“If you see something and you think it’s broken you build a patch and fix it. This is one way to tackle the big brother society.”

De Zweedse Piratenpartij gebruikt dus het systeem om ons te beschermen tegen de overheid en de grote bedrijven. Triest dat het zo moet, maar als dat de manier is, dan moet het maar zo.

The Pirate Party is inmiddels uitgegroeid tot een grote internationale beweging en ook in Nederland inmiddels een Piraten Partij actief, die het helaas bij de afgelopen verkiezingen nog niet heeft gehaald..

Maar goed; dit zijn maar een paar voorbeelden en er zijn er veel meer, maar wat ik mij afvraag  of ik mij nog langer druk moet maken over hypocriete zaken en organisaties of zijn deze zo goed als verleden tijd en kan ik me beter kan richten op de tegenbeweging. Ik denk zelf vooral het laatste, maar wat doe of vind jij?

De klauwen van Microsoft reiken ver. Zo kwam ik terecht op de website hetkanwel.nl, een website die naar eigen zeggen dagelijks blogt over hoe we de wereld groener, eerlijker en duurzamer kunnen maken. Dat interesseert mij en zeker toen ik zag dat ze bezig waren met een project om een eerlijker en groenere pc te bouwen.

Maar wie schetst mijn verbazing toen ik daar las dat Microsoft betrokken was als samenwerkingspartner binnen dit project..

Over groener en duurzaam gesproken:

Microsoft, is dat niet het bedrijf waardoor mensen steeds nieuwe pc’s moet kopen, niet omdat die stuk is, maar omdat ze weer eens met een nieuw besturingssysteem komen, wat de pc niet meer trekt?

Over eerlijk gesproken?

Ja, waar te beginnen? Microsoft is dat niet het bedrijf wat diverse malen veroordeeld is vanwege misbruik van een monopolistische positie?  Het bedrijf wat de ISO-certificering zo goed als om zeep heeft geholpen en wat Linux dreigt kapot te maken via patenten?

Met zo’n bedrijf doet hetkanwel.nl dus zaken en overigens ook Ode en Duurzaamnieuws.nl. Ode en hetkanwel.nl  zijn zelfs partner van en promoten msn.nl Allemaal doen ze zich voor alsof ze staan voor een eerlijker en betere wereld,  maar bewust of onbewust laten zij zich dus gebruiken en leiden ze ook hun publiek om de tuin. Voor het groene pc project organiseren ze zelfs een wedstrijd, waar o.a. studenten en consumenten gratis mee mogen helpen aan het ontwikkelen ervan. Je krijgt ook nog gratis voer op de begeleidende evenementen.. Het winnende concept ligt zo snel mogelijk  in de winkel en de opbrengsten daarvan zijn voor….??

Als je echt voor groen, eerlijk en duurzaam gaat dan ga je voor vrije en open source software, software, waarvan je weet wat  die op je computer doet, die van ons allemaal is en die ook al lang kan waar hetkanwel.nl op softwaregebied om vraagt: Geen virussen en dat zonder virusscanner en software naar keuze installeren om het energieverbruik te verminderen. Met een keuze voor Linux, bijvoorbeeld Ubuntu, heb je dan helemaal geen Microsoft als partner nodig.. Je moet dan alleen wel zelf je eten betalen..

Chantal Rosmuller van het eenvrouwsbedrijf TMCR Systeembeheer en Advies heeft een migratietraject begeleid van Agromisa, waarbij de overstap werd gemaakt van Windows naar Linux op de desktop. Dit interview gaat over haar aanpak, de ervaringen en het verloop van het proces:

Wat is Agromisa voor een organisatie en hoeveel mensen werken er?

Agromisa is een non-profit organisatie die boeren en organisaties in de derde wereld ondersteunt met kennis over duurzame kleinschalige landbouw. Ze maken onder andere boekjes, de zogenaamde agrodokjes, met praktische informatie over landbouwkundige onderwerpen.

Er werken 5 vaste medewerkers en een stuk of 20 vrijwilligers.

Hoe zijn ze bij jouw bedrijf terechtgekomen?

Mijn eerste baan was systeembeheerder bij Agromisa, toen ik jaren later zelfstandig ondernemer werd, hoorde ik via via dat ze op zoek waren naar een systeembeheerder en omdat ze me al kenden was het natuurlijk snel geregeld.

Waarom wilde Agromisa de overstap maken naar Linux?

Het was eerlijk gezegd mijn idee :).

Het was wel nodig dat er iets zou gebeuren. Er stond een vrij nieuwe Linux server en een stuk of tien, zeven jaar oude computers met Windows 2000.Het probleem was dat de pc’s erg traag waren en de Windows-versie erg verouderd was. Deze kan binnenkort niet meer geupdate worden. Een ander probleem is dat het lastig wordt om nog nieuwe monitors te vinden die compatible zijn met de verouderde Windows versie.

Het onderhoud van de desktop systemen kost ook veel tijd. Ik heb toen een inschatting gemaakt hoeveel het zou kosten om naar Linux te migreren en hoeveel het zou kosten om naar een nieuwere Windows versie te gaan. Omdat je voor een nieuwere Windows versie ook meteen nieuwe pc’s aan moet schaffen ben je met Linux toch al snel goedkoper uit.

De medewerkers van de organisatie waren ook erg te spreken over het idee achter Open Source en Linux, dat sluit goed aan bij een organisatie die zich bezig houdt met het verspreiden van kennis.

Voor welke Linux versie is er gekozen en waarom?

Ik heb Kubuntu 8.04 geïnstalleerd op de server en de desktop pc’s ingericht als thin clients. Dat betekent dat ze na het opstarten connectie maken met de server en de gebruikers dan eigenlijk op de server werken. Kubuntu is Ubuntu met KDE als grafische omgeving. Ik ben in eerste instantie met Ubuntu aan de slag gegaan omdat die naar mijn mening erg gebruiksvriendelijk is en omdat ik deze distributie goed ken.

Ik vond het erg lastig om het systeem goed te beveiligen, vanwege de thin cliënt setup werkt iedereen op de server.  Je wil dan niet dat iedereen bij de configuratiebestanden kan of scripts uit kan voeren. Ik kwam erachter dat een KDE omgeving beter te beveiligen is door gebruik te maken van een tool die Kiosk heet en heb dus uiteindelijk gekozen voor Kubuntu. Een handige gebruiker die ik gevraagd had om wat te testen was ook meer te spreken over KDE, waarschijnlijk omdat het net iets meer op Windows lijkt.

Ik heb gekozen voor de thin cliënt setup omdat het daarbij niks uitmaakt dat de desktop pc’s verouderd zijn; verder hoef ik nu alleen maar de software op de server te updaten of aan te passen dus het onderhoud wordt minder werk en daardoor dus ook goedkoper voor Agromisa.

Hoe heb je het aangepakt?

Ik heb gekozen voor een gefaseerde aanpak, ik heb eerst Thunderbird, OpenOffice.org en Firefox op de Windows pc’s geïnstalleerd.

Toen gebruikers daaraan gewend waren zijn we overgegaan naar Linux. De overgang van MS Office naar OpenOffice.org bleek voor de gebruikers het meest wennen te zijn. Deze manier beviel erg goed en ik zou het volgende keer zeker weer zo aanpakken.

Op het moment werkt nog niet iedereen op een Linux desktop. 2 medewerkers werken met een MS Word template om de boekjes op te maken. We zijn bezig met het zoeken naar een alternatieve oplossing. we hebben wat geëxperimenteerd met een wiki, maar we zijn er nog niet uit wat het handigste is voor het productieproces van de boekjes.

Het opleiden van de gebruikers was logistiek best lastig, omdat je te maken hebt met vrijwilligers die langskomen wanneer ze zin hebben. Ik heb een paar verschillende dingen gedaan:

• Ik heb twee keer een OpenOffice.org workshop georganiseerd.
• Met een aantal gebruikers heb ik een afspraak gemaakt om ze 1 op 1 uitleg te kunnen geven over het Linux systeem.
• Na de migratie ben ik een week elke dag op kantoor aanwezig geweest om gebruikersvragen te kunnen beantwoorden.
• Ik heb een handleiding van 2 A4tjes uitgeprint met de belangrijkste informatie en bij elke computer een exemplaar neergelegd.

In de praktijk blijkt dat mensen het niet moeilijk vinden maar ze hebben wel even wat uitleg nodig. Ze moeten vooral even weten waar hun bestanden staan, omdat ze op de server werken bestaat er niet meer zoiets als “mijn computer” maar heeft iedereen een homedirectory. Gebruikers vinden het ook even vreemd dat er geen C schijf meer is.

Welke problemen ben je tegengekomen en hoe zijn die opgelost?

Het grootste probleem was het vervangen van het Word template en dat is eigenlijk nog niet opgelost. Verder werd er gebruik gemaakt van een Access database voor de boekhouding en dat zou onder Linux niet werken, maar dat probleem heeft zichzelf opgelost. Agromisa is afgelopen jaar overgegaan op een online boekhoudsysteem.

Weerstand bij de gebruikers heb ik niet veel van gemerkt gelukkig! Waarschijnlijk omdat de pc’s met Windows zo traag waren, alles is nu veel sneller en daar worden gebruikers natuurlijk wel blij van.

Hoe lang heeft het proces geduurd en wat is nu de stand van zaken?

Als je het gedoe met het Word template meetelt zijn we meer dan een jaar bezig geweest, maar toen ik eenmaal besloten had om dan maar een paar Windows pc’s te laten staan voorlopig was het binnen 2 maanden voor elkaar. Die tijd is wel nodig om gebruikers aan software te laten wennen, goed te testen etc. Maar je bent er als systeembeheerder dan niet fulltime mee bezig.

De stand van zaken is nu dus dat we voor 80% gemigreerd zijn naar Linux op de desktop. Het doel is 90%, er zal altijd wel een Windows pc blijven staan omdat dat soms een keer handig kan zijn :).

Op een of ander manier kwam ik terecht op de website: auteursrechtenonderwijs.nl. Dat onderwerp interesseert mij, dus probeerde ik erachter te komen wie de initiatiefnemer van deze site was. Dat ging niet zomaar, want dat kun je op de site zelf niet vinden, alhoewel dat wettelijk verplicht is. . Gelukkig is er dan de SIDN, de stichting die alle Nederlandse domeinnamen registreert en daar kwam ik erachter dat het domein eigendom is van Cedar BV

Dat zei mij nog niks, maar deze BV is dus weer een initiatief van een zestal van de stichtingen die zich bezig houden met het innen van auteursrechten. Naast deze zes, zijn er nog zeker tien andere, die doende zijn met het uitmelken van auteursrecht.

Aan veel van dit soort instellingen moeten alle scholen en universiteiten dus geld betalen. Jaar in, jaar uit en het auteursrecht is geldig tot 70 jaar na de dood van de maker. Al deze instellingen hebben hun eigen overheadkosten, zoals personeel, huisvesting en bestuurskosten. Een bizarre en bureaucratische rompslomp, waar we als je het mij vraagt zo snel mogelijk van af moeten, maar de politiek kennende, zal dat nog wel jaren duren.

De website van Auteursrechtenonderwijs heeft een uitgebreide FAQ-sectie, waaruit ik hier een paar voorbeelden citeer om duidelijk te maken hoe er wordt omgegaan met het auteursrecht:

“Ik wil bladmuziek en/of een songtekst kopiëren. Mag dat?”

Antwoord: Ja, het gebruik van bladmuziek en liedteksten in losse kopieën en readers is geregeld via afspraken tussen Musi©opy en de Stichtingen PRO en Reprorecht. Musi©opy vertegenwoordigt bijna het gehele wereldwijde repertoire liedteksten en muzieknotaties namens de Nederlandse muziekuitgevers. Let wel op de beperkingen over de te kopiëren omvang. Voor liedteksten ligt de grens bij één couplet en één refrein. Voor notenschrift ligt de grens bij vijf notenbalken en maximaal een vijfde deel van het oorspronkelijk werk.

“Ik wil (een paar pagina’s uit) een schoolboek scannen voor gebruik op een digitaal schoolbord. Mag dat?”

Antwoord: Het hangt ervan af of u een readerovereenkomst hebt met Stichting PRO. Die regeling geldt ook voor digitaal gebruik. Kijk hiervoor bij de informatie over uw onderwijssector: basisonderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs en volwasseneneducatie, hoger beroepsonderwijs, wetenschappelijk onderwijs of anders. Als u geen readerovereenkomst hebt dan moet u toestemming vragen aan de uitgever van de publicatie.

“Ik betaal al een vergoeding aan Stichting Reprorecht voor het kopiëren. Dan hoef ik toch niet ook aan Stichting PRO te betalen?”

Antwoord: De vergoeding aan Stichting Reprorecht betreft een ander soort gebruik (losse kopieën) dat los staat van de vergoeding aan PRO (readerkopieën). Voor de losse kopieën wordt de vergoeding aan Stichting Reprorecht vastgesteld volgens een afkoopsom, een percentage van het totaal kopieervolume per jaar maal het wettelijke tarief per kopie. Om te voorkomen dat uw onderwijsinstelling twee keer betaalt voor dezelfde kopie, is het aandeel van de readerkopieën verrekend in het percentage dat de Stichting Reprorecht hanteert voor berekening van de jaarlijkse afkoopsom. U betaalt dus niet dubbel.

Waar je op op de site niks over leest, is over het publiek domein en Creative  Commons. Zo is er bijvoorbeeld voor bladmuziek in het publiek domein de website: http://www.musopen.com waar iedereen gratis en voor niks terecht kan.

Onze auteurswetgeving dient alleen nog de belangen van uitgevers en makers en hun erfgenamen, maar staat haaks op de idealen van het vrij delen van kennis en informatie, waar het bij het onderwijs om zou moeten draaien. Gelukkig hoeft het onderwijs niet te wachten op de wetgever en kan het zelf de schade beperken door zoveel mogelijk gebruik te maken van- en het ontwikkelen van leermateriaal onder een Creative Commons licentie. In 2009 is hier dit prima rapport over opgesteld door Paul Keller (Creative Commons Nederland) en Wilma Mossink (SURF) en is door Surfdirect besloten dat een grootschalige bewustwordingscampagne zou worden gestart. Wat de stand van zaken daarvan op dit moment, weet ik niet  maar op deze site is in ieder geval behoorlijk wat aandacht voor deze onderwerpen.

Ik ben eigenlijk wel blij met het Bavaria-jurkje schandaal. Want als dit iets goed duidelijk maakt, dan is het wel waar tegenwoordig de macht ligt in de wereld en dat is in ieder geval niet bij ons..

Een tijdje geleden had ik het hier ook al eens over het WK in Zuid-Afrika en over de macht van de FIFA; dat naar aanleiding van een Tegenlicht documentaire over misbruik van merkenrecht. Om het WK te mogen organiseren, heeft Zuid-Afrika diverse wetten moeten aannemen en aanpassen, met o.a. als gevolg dat de lokale bevolking vrijwel alle mogelijkheden ontnomen zijn om iets aan het WK te verdienen.  Ook dwingt de FIFA belastingvrijstelling voor zichzelf af.

Veel mensen roepen nu ze geconfronteerd worden met de Bavaria-bimbo’s: “schande en corruptie..”, maar dit is gewoon zoals onze wereld nu in elkaar zit. We hebben al draconische wetgeving op het gebied van patenten, copyright en merkenrecht, die door bedrijven op grote schaal worden misbruikt voor eigen gewin.  Ook als het WK-voetbal naar Nederland komt, worden dit soort afspraken gemaakt. Wij verliezen steeds meer vrijheid, privacy en worden geregeerd door het grote geld en als we daarvan afwillen, dan moeten we het hebben van een beweging, zoals die van de Pirate Parties International, in Nederland, vertegenwoordigd door de Piratenpartij.

Tot slot roep ik graag alle supporters bij het WK op, al dan niet van Oranje, om zich in het Bavaria-jurkje naar de eerstvolgende wedstrijd te begeven!

*Bavaria” en “FIFA” en “WK-voetbal” zijn Trademarks van resp. Bavaria en FIFA